Có người cho rằng chung thủy chỉ là chuyện riêng tư của vợ chồng, chẳng liên quan gì đến sự nghiệp hay vận may của một người. Thế nhưng, nhìn vào cách sống của những người thành đạt xung quanh, đôi khi chúng ta nhận ra một điều đáng suy ngẫm: “Người càng có địa vị, càng hiểu giá trị của chữ tín, tình nghĩa và sự bình yên trong gia đình.”
Có người kể rằng, gia đình mình có cơ hội tiếp xúc với nhiều trưởng khoa tại các bệnh viện lớn ở Sài Gòn. Họ có chuyên môn cao, công việc áp lực, địa vị ổn định. Nhưng điều khiến nhiều người bất ngờ không phải ở tài năng, mà ở cách họ sống trong gia đình.
Có vị bác sĩ từng được chứng kiến đang cặm cụi dọn dẹp nhà cửa, quỳ xuống lau sàn phụ vợ. Ông chỉ nói đó là chuyện nhỏ, về nhà thì phải làm.
Một vị khác giữ chức vụ không nhỏ, nhưng sáng nào cũng mang hộp cơm vợ nấu theo đi làm. Khi được hỏi vì sao không ăn ngoài cho tiện, ông chỉ cười bảo cơm nhà ngon hơn, vợ nấu thì ăn mới yên.
Những chi tiết ấy nhìn có vẻ tầm thường, nhưng để ý lâu mới thấy họ ít thị phi, sự nghiệp cũng tương đối vững vàng.
Ngược lại, cũng có những trường hợp khác. Có người đàn ông rất giỏi, thông minh, chăm chỉ, đi làm ai cũng nể. Nhưng trong các mối quan hệ lại mập mờ, thiếu rõ ràng. Được một thời gian, đường công danh bắt đầu trục trặc. Nợ nần, thị phi, rồi dần dần mất uy tín. Không phải vì chuyên môn kém, mà vì cách sống khiến người khác hết tin.
Nhìn những trường hợp ấy, nhiều người mới hiểu vì sao vẫn có quan niệm cho rằng chung thủy và đạo đức cá nhân mới là lá bùa may mắn bền nhất cho sự nghiệp.
Chung thủy ở đây không chỉ là chuyện chung thủy vợ chồng. Nó là sự tròn “đạo nghĩa” trong cách đối nhân xử thế.
Người giữ được chữ Tín, chữ Nghĩa thường đi đường dài hơn. Ngược lại, người bất nghĩa dần dần sẽ dẫn đến bất tín. Khi đã mất chữ tín, các mối quan hệ tốt đẹp lần lượt đứt đoạn. Lâu ngày lòng người trở nên lạnh lẽo, chỉ nghĩ đến bản thân, tức là bất nhân.
Sự nghiệp suy vong không phải lúc nào cũng đến ngay. Có người vẫn tạm thời hanh thông vì phúc tổ tiên còn dày. Nhưng khi phúc mỏng đi, đường lui sẽ không còn nhiều.
Hai đức được xem là nền tảng đầu tiên của một người đàng hoàng chính là Hiếu và Nghĩa. Hiếu với cha mẹ, Nghĩa với thầy cô, bạn bè, vợ chồng.
Một người bất hiếu với đấng sinh thành, bất nghĩa trong các mối quan hệ gần gũi, thì gốc đã lung lay. Từ đó dù tài năng có lớn đến đâu, sự nghiệp cũng khó bền. Cổ nhân từng nói rất rõ: Đức là gốc, tài là ngọn. Gốc không vững thì ngọn khó xanh lâu.
Những vị trưởng khoa nói trên chính là minh chứng sống. Họ không xem việc nghe lời vợ, phụ việc nhà hay mang cơm nhà đi làm là điều mất thể diện. Ngược lại, họ giữ được sự cân bằng giữa công việc và tổ ấm.
Tâm ổn thì việc cũng dễ ổn hơn. Gieo nhân nào thì gặt quả nấy. Người biết giữ chữ tín trong gia đình, biết sống có trách nhiệm với người thân, thường ít tạo ra những rối ren không cần thiết bên ngoài. Ngược lại, người sống mập mờ, thiếu đạo đức trong các mối quan hệ, dù tạm thời được việc, lâu dài vẫn dễ gặp trở ngại.
Mọi vấn đề trong cuộc sống, xét đến cùng, đều bắt nguồn từ chính bản thân mỗi người. Không ai có thể đổ hết trách nhiệm cho hoàn cảnh mãi được. Sống có trách nhiệm và biết ơn vì thế không chỉ là đạo lý đẹp, mà còn là cách bảo vệ chính tương lai của mình.
Biết ơn cha mẹ, biết trách nhiệm với vợ chồng, biết giữ chữ tín với bạn bè và đồng nghiệp,… Những điều ấy nhìn có vẻ nhỏ, nhưng lại quyết định rất nhiều đến vận thế lâu dài.
Trong thời buổi đề cao năng lực và hiệu quả, người ta dễ quên rằng đức vẫn là “phần gốc”. Tài năng giúp người ta đi lên, nhưng đạo đức mới giúp người ta đứng vững.
“Chung thủy, hiếu nghĩa” không phải là những chữ cũ kỹ chỉ để nói cho vui. Chúng chính là thứ phong thủy thầm lặng nhưng mạnh mẽ nhất của một đời người. Người giữ được chúng, sự nghiệp thường không chỉ thành công, mà còn đi được đường dài.
Tú Uyên biên tập
Xem thêm
Vạn Điều Hay
